पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यमा ठूलो कटौती, उपभोक्तालाई राहत
0
Shares
काठमाण्डाै असार १७ गते । नेपाल आयल निगम लिमिटेडले मंगलबार राति १२ बजेदेखि लागू हुने गरी पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यमा उल्लेखनीय कटौती गरेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य घट्नुका साथै इन्डियन आयल कर्पोरेसन (आईओसी) बाट नयाँ खरिद मूल्य कम भएर आएपछि निगमले पेट्रोल, डिजेल, मट्टीतेल, हवाई इन्धन तथा एलपी ग्यासको मूल्य समायोजन गरेको हो।
नयाँ मूल्यअनुसार पेट्रोल प्रतिलिटर २० रुपैयाँ, डिजेल तथा मट्टीतेल प्रतिलिटर ३० रुपैयाँ र आन्तरिक हवाई इन्धन प्रतिलिटर ४० रुपैयाँले सस्तो भएको छ। खाना पकाउने एलपी ग्यासको मूल्य पनि प्रतिसिलिन्डर १०० रुपैयाँ घटाइएको छ।
मूल्य समायोजनपछि काठमाडौं उपत्यकामा पेट्रोल प्रतिलिटर १९७ रुपैयाँ, डिजेल तथा मट्टीतेल १९५ रुपैयाँ र आन्तरिक हवाई इन्धन २२९ रुपैयाँ कायम भएको छ। एलपी ग्यासको नयाँ खुद्रा मूल्य प्रतिसिलिन्डर २ हजार ६० रुपैयाँ निर्धारण गरिएको निगमले जनाएको छ।
आईओसीबाट घटेर आयो खरिद मूल्य
मंगलबार दिउँसो आईओसीले नेपाल आयल निगमलाई पठाएको नयाँ मूल्यसूचीअनुसार पेट्रोलको खरिद मूल्य प्रतिलिटर १५.०९ रुपैयाँ र डिजेलको २९.४६ रुपैयाँले घटेको थियो। हवाई इन्धन प्रतिलिटर २९.४२ रुपैयाँ तथा एलपी ग्यासको खरिद मूल्य करिब ४ सय रुपैयाँ प्रतिसिलिन्डरले कम भएर आएको थियो।
पेट्रोल र डिजेलको हकमा आईओसीबाट आएको मूल्यअनुसार नै नेपाली बजारमा समायोजन गरिएको भए पनि एलपी ग्यासमा भने पूर्ण रूपमा मूल्य घटाउन नसकिएको निगमको भनाइ छ।
ग्यासमा अझै ठूलो घाटा
निगमका अनुसार हाल पनि प्रत्येक एलपी ग्यास सिलिन्डरमा ८ सय रुपैयाँभन्दा बढी घाटा व्यहोर्नुपरेको छ। त्यसैले आईओसीबाट करिब ४ सय रुपैयाँ घटेर आए पनि उपभोक्तालाई केवल १ सय रुपैयाँ मात्रै राहत दिन सकिएको हो।
निगमले ग्यासमा भइरहेको निरन्तर घाटाका कारण पूर्ण मूल्य समायोजन सम्भव नभएको स्पष्ट पारेको छ।
मध्यपूर्व तनावपछि पहिलो ठूलो राहत
मध्यपूर्वमा युद्ध सुरु भएपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य लगातार बढ्दै गएको थियो। त्यसको प्रभाव नेपालमा पनि परेको थियो र निगमले गत चैत १ गतेदेखि पटक–पटक मूल्य बढाएको थियो।
त्यस अवधिमा ६ चरणमा पेट्रोल प्रतिलिटर ६२ रुपैयाँ तथा डिजेल–मट्टीतेल ९५ रुपैयाँसम्म महँगिएको थियो। त्यसपछि वैशाख १६ गते पेट्रोल २ रुपैयाँ र डिजेल १२ रुपैयाँ घटाइएको बाहेक मूल्य स्थिर थियो।
युद्धको तनाव कम भएसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य उल्लेखनीय रूपमा घटेको छ। एक समय प्रतिब्यारेल ११४ अमेरिकी डलरसम्म पुगेको कच्चा तेल अहिले करिब ७४ डलरमा झरेको छ, जुन करिब ३५ प्रतिशतको गिरावट हो।
यही कारण आईओसीले पनि पेट्रोलियम पदार्थको नयाँ मूल्य घटाएर पठाएको र त्यसकै आधारमा नेपालमा मूल्य समायोजन गरिएको निगमले जनाएको छ।
सञ्चालक समितिको निर्णयपछि लागू
आयल निगमका प्रवक्ता मनोज ठाकुरका अनुसार आईओसीबाट ठूलो अन्तरले खरिद मूल्य घटेर आएपछि मंगलबार साँझ बसेको सञ्चालक समितिको बैठकले मूल्य घटाउने निर्णय गरेको हो।
मूल्य घट्ने अनुमानमा पम्पले उठाएनन् तेल
यसबीच मूल्य घट्ने पूर्वानुमान गर्दै देशभरका धेरै पेट्रोल पम्प व्यवसायीले मंगलबार निगमका डिपोबाट तेल नै नउठाएको पाइएको छ। केही पम्पले भने दैनिक आवश्यकताभन्दा निकै कम परिमाणमा मात्रै इन्धन उठाएका थिए।
पेट्रोलियम डिलर्स राष्ट्रिय एसोसिएसनका अध्यक्ष विश्व अर्यालका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय बजारको अवस्थाको विश्लेषण गर्दा मूल्य घट्ने संकेत स्पष्ट देखिएको थियो। त्यसैले धेरै व्यवसायीले महँगो मूल्यमा तेल खरिद गरेर सस्तोमा बिक्री गर्नुभन्दा केही समय पर्खने रणनीति अपनाएका हुन्।
उनले बजारमा इन्धन अभाव हुने अवस्था नरहेको समेत बताएका छन्।
सूचना चुहावटको आशंका फेरि उठ्यो
मूल्य समायोजनअघि नै व्यवसायीहरूले तेल नउठाएको घटनापछि निगमभित्रबाट मूल्यसम्बन्धी सूचना चुहिएको हुन सक्ने आशंका पनि गरिएको छ।
यसअघि गत चैतमा मूल्य बढ्नुअघि पनि ठूलो परिमाणमा इन्धन बिक्री भएको विषयमा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले अनुसन्धान गरिरहेको छ। यसपटक पनि मूल्य घट्ने जानकारी बाहिरिएपछि कतिपय व्यवसायीले तेल खरिद नगरेको अनुमान गरिएको छ।
यद्यपि अध्यक्ष अर्यालले भने कर्मचारीबाट सूचना लिनुपर्ने आवश्यकता नै नरहेको दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय बजारको अवस्था र बाह्य स्रोतमार्फत नयाँ मूल्यबारे सहजै अनुमान गर्न सकिन्छ।
थानकोट डिपोमा बिक्रीमा ठूलो गिरावट
बागमती प्रदेशका लागि मुख्य आपूर्ति केन्द्र रहेको थानकोट डिपोमा मंगलबार इन्धन उठाउने क्रम असाधारण रूपमा घटेको देखिएको छ।
सामान्य अवस्थामा दैनिक करिब १५ लाख लिटर पेट्रोल र डिजेल बिक्री हुने डिपोबाट मंगलबार भने पेट्रोल १ लाख ८१ हजार लिटर र डिजेल ६६ हजार लिटर गरी जम्मा करिब २ लाख ५० हजार लिटर मात्रै वितरण भएको डिपो प्रमुख जगदीश यादवले जानकारी दिएका छन्।
उपभोक्तालाई राहत, तर ग्यासमा चुनौती कायम
पछिल्ला महिनाहरूमा लगातार बढेको पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यका कारण महँगीको चाप खेपिरहेका उपभोक्ताका लागि यसपटकको मूल्य कटौतीले केही राहत दिएको छ। यद्यपि एलपी ग्यासमा निगमले अझै ठूलो घाटा व्यहोर्नुपरेकाले भविष्यमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको अवस्था र खरिद मूल्यका आधारमा थप मूल्य समायोजन हुने सम्भावना रहेको जनाएको छ।
