नेतृत्व हस्तान्तरणको दबाबमा ओली :पद छाड्न नेताहरूको आग्रह

जेन–जी आन्दोलनपछि राजनीतिक दलहरूमा नेतृत्व हस्तान्तरणको माग तीव्र बनेको छ । यसको असर अब नेकपा (एमाले) भित्र पनि देखिन थालेको छ । पार्टीभित्रैबाट अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीलाई नेतृत्व हस्तान्तरण गर्न दबाब दिइएको छ ।

भक्तपुरको गुन्डुमा शुक्रबार बसेको सचिवालय बैठकमा अधिकांश नेताहरूले छिट्टै महाधिवेशन गरी नेतृत्व नयाँ पुस्तालाई हस्तान्तरण गर्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरे । एमालेले कात्तिक पहिलो सातामा बस्ने केन्द्रीय कमिटी बैठकमा महाधिवेशनको मिति टुंगो लगाउने तयारी गरेको छ ।

नेताहरूको साझा धारणा : अब नयाँ नेतृत्व आवश्यक

बैठकमा वरिष्ठ उपाध्यक्ष ईश्वर पोखरेल, उपाध्यक्षहरू युवराज ज्ञवाली, अष्टलक्ष्मी शाक्य र सुरेन्द्र पाण्डेले नेतृत्व हस्तान्तरणको आवश्यकता औंल्याए । उनीहरूले बदलिँदो राजनीतिक परिस्थितिमा पार्टीलाई नयाँ ढंगले अघि बढाउन ओलीले मार्ग प्रशस्त गर्नुपर्ने बताए ।

वरिष्ठ उपाध्यक्ष पोखरेलले भने, ‘अबको अवस्थामा पुरानो सोच र ढाँचाले पार्टी चल्दैन । विचार, नेतृत्व र कार्यशैली पुनर्गठन गरेर मात्र एमाले बलियो बन्न सक्छ ।’

उपाध्यक्षद्वय युवराज ज्ञवाली र अष्टलक्ष्मी शाक्यले ७० वर्ष पुगेका नेताले विधिवत् रूपमा नेतृत्वबाट ससम्मान विदा लिनुपर्ने प्रस्ताव बैठकमा राखे । उनीहरूको लिखित प्रस्तावमा ओलीको उमेर हद पनि अप्रत्यक्ष रूपमा सन्दर्भित छ ।

जेन–जी आन्दोलनपछि पार्टीमा आत्मालोचनाको लहर

बैठकमा नेताहरूले हालैको जेन–जी आन्दोलनको क्रममा सरकारको भूमिकाप्रति गम्भीर प्रश्न उठाएका थिए । सामाजिक सञ्जाल बन्द गरेर सुरु भएको विरोध आन्दोलनमा युवाहरूको मृत्यु भएपछि सरकारमाथि नैतिक जिम्मेवारी लिने प्रसंग उठेको हो ।

उपाध्यक्ष ज्ञवालीले बैठकमा भने,
‘सामाजिक सञ्जाल बन्द गर्दा जनतामा असन्तुष्टि चुलियो । सडकमा आएका युवालाई गोली हानियो । यो सरकारको असफलता हो । प्रधानमन्त्रीले जिम्मा लिनुपर्छ । त्यसपछि पार्टी नेतृत्व पनि पुनर्विचार गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ ।’

त्यस्तै उपाध्यक्ष शाक्यले भनिन्, ‘पार्टीभित्र र बाहिर दुवैतर्फबाट नेतृत्व परिवर्तनको आवाज उठिसकेको छ । अब पार्टीले सम्मानपूर्वक संक्रमण पार गर्नुपर्छ ।’

उपाध्यक्ष पाण्डेले पनि एमालेले सरकारको नेतृत्व गरिरहेका बेला जेन–जी आन्दोलनको बलमा सत्ता छाड्नुपर्ने अवस्था आएको स्मरण गर्दै, ‘अब आत्मालोचना गर्दै पार्टी पुनर्गठनको बाटोमा अघि बढ्नुपर्छ,’ भनेका छन् ।

ओलीका निकट नेताहरू बचाउमा

तर सबै नेताहरू ओलीविरुद्ध उभिएका छैनन् । उपाध्यक्ष गुरु बराल, महासचिव शंकर पोखरेल र उपमहासचिव प्रदीप ज्ञवाली भने ओलीको पक्षमा उभिएका छन् ।

उनीहरूको भनाइमा, संकटका बेला पार्टी नेतृत्वलाई संरक्षण गर्न आवश्यक छ । ‘हामीले वर्षौं लगाएर निर्माण गरेको संगठनात्मक लिगेसी रक्षा गर्नुपर्छ,’ उपमहासचिव ज्ञवालीले भने, ‘महाधिवेशनले पुस्तान्तरण र नेतृत्वको टुंगो लगाउनेछ ।’

ओली अझै तयार छैनन्

बैठकको सुरुमै ओलीले आफू अझै आवश्यक रहेको बताएका थिए । ‘पार्टी संकटमा छ, अहिले मेरो नेतृत्वको आवश्यकता छ,’ ओलीको भनाइ उद्धृत गर्दै एक नेताले भने, ‘उनले स्वास्थ्यले साथ दिँदासम्म नेतृत्व नछाड्ने संकेत दिएका छन् ।’

शनिबार ओली अस्वस्थ भएपछि सचिवालय बैठक स्थगित भएको थियो । यसले पनि उनी तत्काल नेतृत्व हस्तान्तरणको तयारीमा नरहेको संकेत दिएको नेताहरूको भनाइ छ ।

उमेर हद र कार्यकाल सीमाको बहस पुनः जीवित

विगतमा एमालेभित्र ७० वर्ष उमेर सीमा र दुई कार्यकाल सीमाको प्रावधान ल्याउने प्रयास गरिएको थियो । तर, ओलीको पहलमै उक्त प्रस्ताव विधान महाधिवेशनमा खारेज भएको थियो ।
गत २०–२२ भदौमा ललितपुरको गोदावरीमा सम्पन्न विधान महाधिवेशनले ओलीलाई तेस्रो कार्यकालका लागि बाटो खुला गरिदिएको थियो ।

तर अहिले परिस्थितिले उल्टो दिशामा धकेलेको छ । पार्टीभित्रैबाट अब पुनः उमेर हद र कार्यकाल सीमा लागू गर्नुपर्ने आवाज तीव्र बनेको छ ।

नयाँ पुस्ताको उदय

एमालेभित्र अहिले नेतृत्व पुस्तान्तरणको बहस केवल सैद्धान्तिक रहेन । युवा पुस्ताका नेताहरूले खुला रूपमा ओलीपछिको नेतृत्वबारे छलफल सुरु गरेका छन् ।

वरिष्ठ उपाध्यक्ष पोखरेल, उपाध्यक्ष ज्ञवाली, शाक्य र पाण्डेबीच आगामी महाधिवेशनमा वैकल्पिक नेतृत्वका सम्भावित मोडेलबारे अनौपचारिक छलफल भएको स्रोतले जनाएको छ ।

एक केन्द्रीय सदस्यका अनुसार, ‘यो केवल ओलीको उत्तराधिकारी चयन होइन, पार्टीको दिशानिर्देशन पुनः परिभाषित गर्ने अवसर पनि हो ।’

जेन–जी आन्दोलनले मुलुकको राजनीति हल्लाएको छ । त्यसको तरंग अब एमालेसम्म आइपुगेको छ । ओलीले नेतृत्व नछाड्ने अडान दोहोर्याइरहेका छन्, तर पार्टीभित्र नयाँ पुस्ताको दबाब र परिस्थितिको आवश्यकता दुवै तीव्र छन् ।
अब आगामी महाधिवेशनले मात्र ओलीको राजनीतिक भविष्य र एमालेको पुनर्गठनको बाटो स्पष्ट पार्ने देखिन्छ ।