0
Shares
कालिकोट । प्रतिनिधिसभा निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा कालिकोटमा प्रमुख पाँच राजनीतिक शक्तिबीच प्रतिस्पर्धा स्पष्ट बन्दै गएको छ । यसपटकको निर्वाचनमा परम्परागत कम्युनिष्ट राजनीति, कांग्रेसको पुनरुत्थान प्रयास र नयाँ वैकल्पिक शक्तिको प्रभाव एकैपटक परीक्षण हुने देखिएको छ ।
हालसम्म देखिएको राजनीतिक गतिविधि, अघिल्ला निर्वाचनका नतिजा, दलगत संगठन, जनसम्पर्क र स्थानीय जनभावनाका आधारमा कालिकोटको प्रारम्भिक मत परीक्षण (Vote Assessment) गरिएको छ ।
नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) : महेन्द्र शाही
नेकपा (एमाले) : नगिन्द्र शाही
नेकपा (माओवादी ) : खड्गबहादुर विश्वकर्मा
नेपाली कांग्रेस : हर्ष बम
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) : प्रकाश न्यौपाने
एमालेबाट नगिन्द्र शाही संगठित पार्टी संरचनाको बलमा मैदानमा छन् । कालिकोटमा एमालेको परम्परागत मत बैंक, अनुशासित कार्यकर्ता र चुनावी व्यवस्थापन क्षमता बलियो पक्ष हो । कालिकोटमा एमालेको स्थायी मत आधार, संगठित कार्यकर्ता र चुनावी संयन्त्र बलियो देखिन्छ । कालिकाेटमा नेकपाकाे मत विभाजित अवस्थामा रहेकाले त्यसको प्रत्यक्ष लाभ एमालेले लिने सम्भावना उच्च छ । माअाेवादीले एमाले भन्दा वढी नेकपाकाे भाेट काट्ने देखिन्छ ।
सम्भावित मत आधार
एमालेको परम्परागत मत
संगठित कार्यकर्ता पंक्ति
तर
उम्मेदवारको व्यक्तिगत प्रभाव परीक्षणमै
माअाेवादी र नेकपा विच मत विभाजन
मुख्य आधार : पार्टी मत, संगठन, अनुशासन
अनुमानित मत प्रतिशत : २८–३०%
महेन्द्र शाही कालिकोटको राजनीतिमा परिचित नाम हुन् । केन्द्रीय नेतृत्व पृष्ठभूमि, जनसम्पर्क र विगतको राजनीतिक अनुभव उहाँको मुख्य शक्ति हो । तर, पछिल्लो समय पार्टी भित्रैबाट वा स्थानीय कार्यकर्ताबाट बहिस्कृत हुनु वा अपेक्षा अनुसार काम स्थानीय स्तरमा कमजोर हुनु र राष्ट्रिय राजनीतिमा नेकपाको प्रभाव घट्नु चुनौतीका रूपमा रहेको छ । त्यस्तै पटक पटक सत्ता र कुर्चीमा पुगेर पनी जन अपेक्षा अनुसार काम र कार्यकतालाइ वेवास्ता गरेकाे भन्ने जस्ता अाराेप लागन्ने गरेकाे छ ।
महेन्द्र शाहीसँग राजनीतिक अनुभव र व्यक्तिगत प्रभाव छ । तर पार्टी गठनपछिको संगठनात्मक कमजोरीले मत विस्तारमा असर पारेको देखिन्छ । र माअाेवादी बाट उम्मेदवार खड्गबहादुर विश्वकर्मा नेकपाकाे मत राम्रै काट्ने अनुमान गरिएकाे छ ।
सम्भावित मत आधार
माओवादीको स्थायी संगठन
पूर्व मुख्यमन्त्रीको पहिचान
ग्रामीण क्षेत्रमा प्रभाव
तर
सत्ता अनुभवसँगै बढेको असन्तोष
परिवर्तन चाहने मतदाताको मनोविज्ञान
मुख्य आधार : पहिचान, पुरानो मतदाता
अनुमानित मत प्रतिशत : २४–२६%
माओवादीबाट खड्गबहादुर विश्वकर्मा स्थानीय स्तरमा जनआधारित नेताका रूपमा चिनिन्छन् । दलित, श्रमिक र सीमान्तकृत समुदायमा उहाँको प्रभाव उल्लेखनीय छ । जातीय अाधारमा विश्वकर्मालाइ राम्रै मत अाउने देखिन्छ र धेरै लामाे समय देखि एउटै जाती काे बर्चसाे भएकाे कालिकाेटमा असन्तुष्टी भएका क्षेत्री, बाहुन र दलीतले विश्वकर्मालाइ मत दिने देखिन्छ ।
तर, माओवादीको अघिल्लो सत्ता अनुभवप्रति जनअसन्तोष र कम्युनिष्ट मत विभाजनले माओवादीलाई चुनौती थपेको छ ।
खड्गबहादुर विश्वकर्माको मत आधार
दलित र सीमान्तकृत समुदाय
स्थानीय स्तरमा बनेको व्यक्तिगत सम्बन्ध
पार्टीभित्रको असन्तुष्ट समूहको समर्थन
तर
राष्ट्रिय तहमा सीमित पहिचान
महेन्द्र शाहीको प्रभावसँग प्रतिस्पर्धा
मुख्य आधार : समुदाय–आधारित समर्थन
अनुमानित मत प्रतिशत : १८–२०%
हर्ष बम कांग्रेसबाट युवा र परिवर्तनको प्रतिनिधिका रूपमा प्रस्तुत भएका छन् । कांग्रेसको ऐतिहासिक मत , मध्यमार्गी सोच भएका मतदाता र कम्युनिष्ट राजनीतिप्रति असन्तुष्ट समूह उहाँको सम्भावित आधार हुन् । विभाजीत कांग्रेस देउवा पक्ष र गगन पक्ष एक ले अर्कालाइ देखाइदिने जस्ता प्रभाव देखिएकाले मतदाता पनी अन्याैलमा परेकाे देखिन्छ , तर, कालिकोटमा कांग्रेसको संगठनात्मक कमजोरी र विगतको कमजोर चुनावी प्रदर्शन मुख्य चुनौती बनेको छ ।
कम्युनिष्ट राजनीतिप्रति असन्तुष्ट मतदाताको केही समर्थन कांग्रेसतर्फ देखिए पनि संगठन कमजोर छ ।
मुख्य आधार : मध्यमार्गी र परिवर्तन चाहने मतदाता
अनुमानित मत प्रतिशत : १४–१६%
प्रकाश न्यौपाने रास्वपाबाट नयाँ विकल्पका रूपमा देखिएका छन् । भ्रष्टाचारविरुद्धको एजेन्डा र नयाँ राजनीतिक संस्कृतिको नाराले युवापुस्तामा केही आकर्षण बनाएको छ ।
तर, नयाँ राजनीतिक शक्तिका रूपमा रास्वपाले युवा मत आकर्षित गरेको छ ।कालिकोटजस्तो दुर्गम जिल्लामा संगठन र स्थानीय पहुँच कमजोर हुँदा रास्वपाको मत प्रभाव सीमित रहने अनुमान छ ।
मुख्य आधार : युवा र वैकल्पिक सोच
अनुमानित मत प्रतिशत : ६–८%
| दल | उम्मेदवार | अनुमानित मत (%) |
|---|---|---|
| एमाले | नेगिन्द्र शाही | २८–३० |
| नेकपा | महेन्द्र शाही | २४–२६ |
| माओवादी | खड्गबहादुर विश्वकर्मा | १८–२० |
| नेपाली कांग्रेस | हर्ष बम | १४–१६ |
| रास्वपा | प्रकाश न्यौपाने | ६–८ |
कालिकोटको निर्वाचन यसपटक कम्युनिष्ट मत विभाजन, एमालेको संगठित शक्ति, कांग्रेसको पुनःउठान प्रयास र नयाँ वैकल्पिक राजनीतिप्रतिको आकर्षण बीच हुने देखिन्छ ।
अन्तिम परिणाम उम्मेदवारको व्यक्तिगत प्रभाव, गठबन्धन सम्भावना र अन्तिम चरणको मतदाता निर्णयमा निर्भर रहनेछ ।
नोट : माथिका मत प्रतिशतहरू प्रारम्भिक राजनीतिक विश्लेषण र जनभावनामा आधारित अनुमान मात्र हुन्, आधिकारिक नतिजा होइनन् ।
